18 қыркүйек күні Алматыда отбасын жоспарлау, АИТВ инфекциясының және жыныстық жолмен берілетін инфекциялардың (ЖЖБИ) профилактикасы қызметтерін интеграциялау мәселелеріне арналған Жастар денсаулық орталықтары (ЖДО) мамандарының үш күндік мектебі өз жұмысын аяқтады. Оқытуға Қазақстанның өңірлерінен 36 өңірлік үйлестіруші, ЖДО басшылары мен мамандары қатысты.
Іс-шараны Қазақстандық жыныстық және репродуктивті денсаулық қауымдастығы Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссияның, Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің және БҰҰ-ның Халықтың қоныстануы саласындағы қорының (ЮНФПА) қолдауымен ұйымдастырды. Бұл бастама Мемлекет басшысының жастардың денсаулығын қорғауды нығайту, ана мен бала әл-ауқатын арттыру және өскелең ұрпақты кешенді әлеуметтік қолдауды қамтамасыз ету жөніндегі тапсырмаларын жүзеге асыру аясында өткізілді.
Үш күн бойы қатысушылар контрацепция және қосарлы қорғану, АИТВ инфекциясының және жыныстық жолмен берілетін инфекциялардың (ЖЖБИ) профилактикасы, АИТВ-ға экспресс-тестілеу, тестілеуге дейінгі және тестілеуден кейінгі консультация беру, жанасуға дейінгі және жанасудан кейінгі профилактика, шұғыл контрацепция және жастарды тиісті қызметтерге бағыттау бойынша практикалық консультация беру дағдыларын жетілдірді.
Оқытудың негізгі тақырыбы «бір терезе» қағидаты бойынша қызметтерді интеграциялау болды. Бұл тәсіл жасөспірімдер мен жастарға бір рет жүгіну кезінде кешенді, құпиялылық қағидаттарына негізделген және жастарға қолайлы көмек алуға мүмкіндік береді. Оқыту бағдарламасының негізін 2026 жылы Қазақстандық жыныстық және репродуктивті денсаулық қауымдастығының ұлттық сарапшылары БҰҰ-ның Халықтың қоныстануы саласындағы қорының (ЮНФПА) қолдауымен әзірлеген Жастар денсаулық орталықтарының (ЖДО) жұмысына отбасын жоспарлау, АИТВ инфекциясының және жыныстық жолмен берілетін инфекциялардың (ЖЖБИ) профилактикасы қызметтерін интеграциялау жөніндегі ұсынымдар құрады.
Практикалық бөлімде клиникалық жағдайларды талдау, рөлдік ойындар, консультация беру және тестілеу дағдыларын пысықтау, сондай-ақ көшпелі сабақ өткізілді. Мектеп жұмысының қорытындысы бойынша қатысушылар өз өңірлеріндегі Жастар денсаулық орталықтарында интеграцияланған тәсілді енгізу жөніндегі командалық жоспарлар әзірледі.
«Жасөспірімдер мен жастардың денсаулығы – болашақ ұрпақтың денсаулығына ғана емес, жалпы отбасы мен қоғамның әл-ауқатына салынатын инвестиция. Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссияның мүшесі ретінде еліміздің барлық өңіріндегі жастардың сапалы, құпиялылық қағидаттарына негізделген және кемсітушіліксіз көмекке қол жеткізуі ерекше маңызды деп санаймын. Жастар денсаулық орталықтарындағы «бір терезе» қағидаты отбасын жоспарлау, АИТВ және ЖЖБИ профилактикасы, консультация беру және қажетті жағдайда тиісті қызметтерге бағыттауды жас адамның қажеттіліктеріне негіздей отырып, бір арнаға біріктіруге мүмкіндік береді. Мамандардың мектеп жұмысының барысында алған білімдері бүкіл ел бойынша ЖДО-лардың күнделікті тәжірибесінің бір бөлігіне айналғаны маңызды», – деп атап өтті Ұлттық комиссияның мүшесі, Қазақстандық жыныстық және репродуктивті денсаулық қауымдастығының атқарушы директоры Галина Гребенникова.
Мектеп қатысушылары оқытудың практикалық бағыттылығын, әртүрлі өңірлерден келген әріптестерімен тәжірибе алмасу мүмкіндігін және Жастар денсаулық орталықтарының жұмысындағы интеграцияланған тәсілдің өзектілігін жоғары бағалады.
«Практикалық кейстер мен рөлдік ойындар ерекше пайдалы болды. Олар «бір терезе» қағидатын ЖДО-ның күнделікті жұмысында қалай қолдануға болатынын түсінуге көмектесті».
«Тренинг контрацепция, АИТВ және ЖЖБИ профилактикасы мәселелерін жас адаммен жұмыс істеудің бірыңғай алгоритміне біріктірді. Бұл – ЖДО мамандарына қажетті дәл сол практикалық тәсіл».
«Біз жаңа біліммен ғана емес, өз өңірімізде интеграцияланған қызметтерді енгізудің нақты жоспарымен қайтып бара жатқанымыз маңызды».
Талқылау барысында ЖДО-лардың жасөспірімдердің ата-аналарымен, педагогтермен, мектептер мен басқа да білім беру ұйымдарының басшыларымен өзара іс-қимылын күшейту қажеттігі атап өтілді. Сондай-ақ 16 жасқа толмаған балалардың ата-аналарымен бірге ЖДО-ға профилактикалық мақсатта бару тәжірибесін, мысалы, жылына кемінде бір рет ұйымдастыру мәселесі көтерілді.
Талқылау барысында қатысушылар одан әрі күшейтуді қажет ететін бірқатар бағытты атап өтті. Олардың қатарында ЖДО-лардың жасөспірімдердің ата-аналарымен, педагогтермен, мектеп психологтарымен, мектептер, колледждер және басқа да білім беру ұйымдарының басшыларымен өзара іс-қимылын жандандыру, сондай-ақ ата-аналардың 16 жасқа толмаған балаларымен бірге ЖДО-ға профилактикалық мақсатта бару тәжірибесін дамыту мәселелері айтылды.
Жасөспірімдер мен ата-аналардың ЖДО туралы, қолжетімді қызметтер, жүгіну мүмкіндіктері, сондай-ақ қандай қызметтердің құпиялылық негізінде және тегін көрсетілетіні туралы хабардарлығын арттыруға ерекше назар аударылды. Қатысушылар сондай-ақ жасөспірімдерді мектептер мен медициналық-санитариялық алғашқы көмек (МСАК) ұйымдарынан ЖДО-ға бағыттаудың тұрақты жүйесін, кері байланыс берудің түсінікті алгоритмін қалыптастыру қажеттігін атап өтті. Сонымен қатар, «бір терезе» қағидаты бойынша ЖДО мамандары – дәрігер, психолог, әлеуметтік қызметкер және басқа да мамандар арасындағы пәнаралық өзара іс-қимылды күшейту, сондай-ақ жастармен коммуникацияның цифрлық арналарын дамыту, оның ішінде онлайн-консультация беру, алдын ала жазылу, денсаулық және көмек көрсететін мамандар туралы сенімді ақпарат ұсыну қажеттігі айтылды.
Іс-шараны Қазақстандық жыныстық және репродуктивті денсаулық қауымдастығы Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссияның, Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің және БҰҰ-ның Халықтың қоныстануы саласындағы қорының (ЮНФПА) қолдауымен ұйымдастырды. Бұл бастама Мемлекет басшысының жастардың денсаулығын қорғауды нығайту, ана мен бала әл-ауқатын арттыру және өскелең ұрпақты кешенді әлеуметтік қолдауды қамтамасыз ету жөніндегі тапсырмаларын жүзеге асыру аясында өткізілді.
Үш күн бойы қатысушылар контрацепция және қосарлы қорғану, АИТВ инфекциясының және жыныстық жолмен берілетін инфекциялардың (ЖЖБИ) профилактикасы, АИТВ-ға экспресс-тестілеу, тестілеуге дейінгі және тестілеуден кейінгі консультация беру, жанасуға дейінгі және жанасудан кейінгі профилактика, шұғыл контрацепция және жастарды тиісті қызметтерге бағыттау бойынша практикалық консультация беру дағдыларын жетілдірді.
Оқытудың негізгі тақырыбы «бір терезе» қағидаты бойынша қызметтерді интеграциялау болды. Бұл тәсіл жасөспірімдер мен жастарға бір рет жүгіну кезінде кешенді, құпиялылық қағидаттарына негізделген және жастарға қолайлы көмек алуға мүмкіндік береді. Оқыту бағдарламасының негізін 2026 жылы Қазақстандық жыныстық және репродуктивті денсаулық қауымдастығының ұлттық сарапшылары БҰҰ-ның Халықтың қоныстануы саласындағы қорының (ЮНФПА) қолдауымен әзірлеген Жастар денсаулық орталықтарының (ЖДО) жұмысына отбасын жоспарлау, АИТВ инфекциясының және жыныстық жолмен берілетін инфекциялардың (ЖЖБИ) профилактикасы қызметтерін интеграциялау жөніндегі ұсынымдар құрады.
Практикалық бөлімде клиникалық жағдайларды талдау, рөлдік ойындар, консультация беру және тестілеу дағдыларын пысықтау, сондай-ақ көшпелі сабақ өткізілді. Мектеп жұмысының қорытындысы бойынша қатысушылар өз өңірлеріндегі Жастар денсаулық орталықтарында интеграцияланған тәсілді енгізу жөніндегі командалық жоспарлар әзірледі.
«Жасөспірімдер мен жастардың денсаулығы – болашақ ұрпақтың денсаулығына ғана емес, жалпы отбасы мен қоғамның әл-ауқатына салынатын инвестиция. Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссияның мүшесі ретінде еліміздің барлық өңіріндегі жастардың сапалы, құпиялылық қағидаттарына негізделген және кемсітушіліксіз көмекке қол жеткізуі ерекше маңызды деп санаймын. Жастар денсаулық орталықтарындағы «бір терезе» қағидаты отбасын жоспарлау, АИТВ және ЖЖБИ профилактикасы, консультация беру және қажетті жағдайда тиісті қызметтерге бағыттауды жас адамның қажеттіліктеріне негіздей отырып, бір арнаға біріктіруге мүмкіндік береді. Мамандардың мектеп жұмысының барысында алған білімдері бүкіл ел бойынша ЖДО-лардың күнделікті тәжірибесінің бір бөлігіне айналғаны маңызды», – деп атап өтті Ұлттық комиссияның мүшесі, Қазақстандық жыныстық және репродуктивті денсаулық қауымдастығының атқарушы директоры Галина Гребенникова.
Мектеп қатысушылары оқытудың практикалық бағыттылығын, әртүрлі өңірлерден келген әріптестерімен тәжірибе алмасу мүмкіндігін және Жастар денсаулық орталықтарының жұмысындағы интеграцияланған тәсілдің өзектілігін жоғары бағалады.
«Практикалық кейстер мен рөлдік ойындар ерекше пайдалы болды. Олар «бір терезе» қағидатын ЖДО-ның күнделікті жұмысында қалай қолдануға болатынын түсінуге көмектесті».
«Тренинг контрацепция, АИТВ және ЖЖБИ профилактикасы мәселелерін жас адаммен жұмыс істеудің бірыңғай алгоритміне біріктірді. Бұл – ЖДО мамандарына қажетті дәл сол практикалық тәсіл».
«Біз жаңа біліммен ғана емес, өз өңірімізде интеграцияланған қызметтерді енгізудің нақты жоспарымен қайтып бара жатқанымыз маңызды».
Талқылау барысында ЖДО-лардың жасөспірімдердің ата-аналарымен, педагогтермен, мектептер мен басқа да білім беру ұйымдарының басшыларымен өзара іс-қимылын күшейту қажеттігі атап өтілді. Сондай-ақ 16 жасқа толмаған балалардың ата-аналарымен бірге ЖДО-ға профилактикалық мақсатта бару тәжірибесін, мысалы, жылына кемінде бір рет ұйымдастыру мәселесі көтерілді.
Талқылау барысында қатысушылар одан әрі күшейтуді қажет ететін бірқатар бағытты атап өтті. Олардың қатарында ЖДО-лардың жасөспірімдердің ата-аналарымен, педагогтермен, мектеп психологтарымен, мектептер, колледждер және басқа да білім беру ұйымдарының басшыларымен өзара іс-қимылын жандандыру, сондай-ақ ата-аналардың 16 жасқа толмаған балаларымен бірге ЖДО-ға профилактикалық мақсатта бару тәжірибесін дамыту мәселелері айтылды.
Жасөспірімдер мен ата-аналардың ЖДО туралы, қолжетімді қызметтер, жүгіну мүмкіндіктері, сондай-ақ қандай қызметтердің құпиялылық негізінде және тегін көрсетілетіні туралы хабардарлығын арттыруға ерекше назар аударылды. Қатысушылар сондай-ақ жасөспірімдерді мектептер мен медициналық-санитариялық алғашқы көмек (МСАК) ұйымдарынан ЖДО-ға бағыттаудың тұрақты жүйесін, кері байланыс берудің түсінікті алгоритмін қалыптастыру қажеттігін атап өтті. Сонымен қатар, «бір терезе» қағидаты бойынша ЖДО мамандары – дәрігер, психолог, әлеуметтік қызметкер және басқа да мамандар арасындағы пәнаралық өзара іс-қимылды күшейту, сондай-ақ жастармен коммуникацияның цифрлық арналарын дамыту, оның ішінде онлайн-консультация беру, алдын ала жазылу, денсаулық және көмек көрсететін мамандар туралы сенімді ақпарат ұсыну қажеттігі айтылды.
